7 Thói quen giúp bạn nói tiếng Anh như người bản xứ
Nói tiếng Anh như người bản xứ có phải là năng khiếu?
“Em có năng khiếu tiếng Anh mà” – chồng tôi tâm sự.
“Giọng chị nhẹ nhàng nên nói tiếng Hàn rất hợp ý” – con bé đồng nghiệp tấm tắc.
“Giọng của em… là… dễ nghe nhất” – anh sếp người Hàn, kiêm OPIc AL tiếng Việt & tiếng Anh, chia sẻ.
Nghe những lời khen ngợi này, tôi chỉ biết “cười trừ”… bởi:
Bạn có cần có năng khiếu để có giọng nói bản xứ khi học tiếng… Việt không?
Tôi chắc chắn bạn đã có câu trả lời phải không nào?
Nhưng tại sao tôi thấy mình không thể nói tiếng Anh như người bản xứ?
Từ khi ở trong bụng mẹ, bạn đã tự động được “nhúng” trong môi trường ngôn ngữ với các thói quen:
- Nghe hàng ngày từ khi còn là một hạt đậu bé bỏng.
- Sửa lỗi mỗi khi nói sai bởi bố mẹ, thầy cô, người xung quanh từ mãi đến tận cấp 1, cấp 2.
- Nói bập bẹ mỗi ngày từ những ngày một tuổi. Nói ngô nghê, nói miệt mài cả một tuổi thơ.
- Nhìn chữ khắp mọi nơi: biển quảng cáo, nhãn sản phẩm, chữ viết tay… mỗi ngày.
- Đọc truyện, báo… rồi cả bị “ép” đọc cả tá sách giáo khoa mỗi năm.
- Viết từ những chữ cái đầu tiên đến những bài học trên lớp hay những lá thư tình.
Tất cả là những thói quen tự động được duy trì trong một thời gian rất, rất dài.
Nghe, nói và phản hồi
Đúng vậy, có những người có khả năng bắt chước tốt.
Còn tôi thì vừa cười vừa thầm biết ơn hihi.
Tôi biết ơn một nhà đào tạo, một blogger mà tôi đã theo dõi từ hơn 10 năm trước: Fususu.
Bạn có thể tìm đọc blog tại fususu.com.
Nhờ những điều học được từ Fususu, tôi đã tạo ra những thói quen giúp mình học ngoại ngữ tốt hơn, có giọng nói “hợp” hơn và dần dần tự nhiên hơn sau một thời gian áp dụng.
Vì thế, trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ với bạn 7 thói quen giúp bạn:
- Nói tiếng Anh tự nhiên hơn
- Lưu loát hơn
- Cải thiện phát âm và ngữ điệu
- Và ngày càng tiến gần hơn tới cách nói của người bản xứ
Ayyy, cùng bắt đầu thôi!
Thói Quen 1: Nghe Hàng Ngày
Ngày xưa, tôi đua đòi theo phương pháp học Effortless English của thầy AJ Hoge.
Giáo trình của thầy thì tôi học chẳng được bao nhiêu, chỉ nhớ một điều:
Phải nghe thụ động và chủ động thật nhiều.
Thế rồi tranh thủ thời sinh viên rảnh rỗi, khi các bạn cày ngôn tình, kiếm hiệp với phim Hàn thì tôi cày nát…
Friends
Một bộ sitcom quá nổi tiếng trong giới học tiếng Anh thời ấy.
Trong dãy trọ lợp mái tôn nóng nực, mấy thằng bạn cùng lớp ở nhà kế bên thỉnh thoảng lại nghe tiếng hi hí từ phòng tôi khi tôi vừa cày Friends vừa cười khùng khục.
Ra trường đi làm, Friends vẫn luôn là lựa chọn số 1 mỗi khi tôi muốn giải trí.
Ngót chục năm.
Mặc dù lương chỉ lẹt đẹt vài ba triệu, nhưng tôi có thể tự hào vì tình yêu và sự chung thủy trước sau như một với bộ phim này :v
Chẳng thể nhớ chính xác, nhưng có lẽ tôi đã xem mỗi tập ít nhất…
50 lần.
Giờ học tiếng Hàn, sau mỗi giờ ăn trưa, tôi đều đeo tai nghe, mở Netflix rồi cày:
- Ngôi Nhà Hạnh Phúc
- Hậu Duệ Mặt Trời
Mỗi ngày.
Những người có ngữ điệu “tây tây” mà tôi từng tiếp xúc cũng thường có một điểm chung:
Họ “tắm” trong ngôn ngữ mình học mỗi ngày.
Đặc biệt, họ thường:
- Xem phim
- Xem show
- Nghe podcast
- Theo dõi những YouTube Channel mà họ yêu thích
Dù là nghe chủ động hay bị động, bạn hãy tìm một bộ phim, chương trình ca nhạc, show thực tế hoặc bất kỳ dạng video/audio nào bạn thực sự thích.
Sau đó:
Nghe mọi lúc mọi nơi, càng nhiều càng tốt.
Bạn có thể sẽ ngạc nhiên khi thấy mình dần chuyển từ trạng thái:
“Điếc đặc” – chẳng hiểu từ nào
sang:
“Nghễnh ngãng” – bắt đầu hiểu chữ nọ chữ kia
rồi cuối cùng:
“Thính dần” → “thính hẳn”
nhờ việc nghe đều đặn mỗi ngày.
Nhưng mà…
Nghe nhiều cũng chán đấy :v
Một số tips chống chán đơn giản khi nghe
- Nghe nội dung mà bạn thích.
- Nghe nội dung dạng series nhiều phần, nhiều tập, xoay vòng hết tập này sang tập kia.
- Nghe theo kiểu Buffet List: kẹp nội dung bạn cần học giữa những nội dung bạn thích.
Ví dụ:
Bạn có danh sách 5 câu hỏi OPIc cần luyện nghe.
Hãy kẹp 5 câu hỏi này giữa 10–20 bài hát bạn yêu thích.
Khi đó, việc luyện nghe sẽ trở nên nhẹ nhàng và dễ chịu hơn rất nhiều.
Thói Quen 2: Nghe Chủ Động
Tôi không phủ nhận tác dụng của việc nghe thụ động.
Nhưng:
Nghe bị động mà không hiểu gì là một cách tiêu tốn thời gian khủng khiếp.
Và chính tôi đã trải nghiệm điều đó.
Hồi mới học tiếng Hàn, tôi đã dành gần 1 năm nghe thụ động:
- Nghe nhạc
- Xem phim
- “Tắm” ngôn ngữ chill chill
Với sự tự tin bất diệt sau khi đã có thể tự tin nói tiếng Anh, tôi quyết tâm:
## Học như một đứa trẻ!
Không học ngữ pháp!
Không tra từ vựng!
Túm lại là…
Tôi gần như không hiểu nội dung mình đang nghe là gì.
Và rồi tôi gặp anh sếp Hàn Quốc…
Một ngày đẹp trời, vừa tan làm, tôi tình cờ gặp anh sếp người Hàn đang đứng chờ thang máy.
Nói chuyện được vài câu, tôi hí hửng khoe:
“Anh ơi, em đang học tiếng Hàn.”
Anh cười thật tươi, nụ cười hiền thật hiền rồi hỏi bằng tiếng Hàn:
“아, 정말요? 이름은 뭐예요?”
(À, vậy sao? Tên em là gì?)
Tôi…
đứng hình.
Anh nhẹ nhàng nói chậm lại:
이…름…은… 뭐…예…요?
Tôi bối rối.
Mắt ngước lên trần nhà.
Đầu óc trống rỗng.
“May quá, thang máy đến rồi.”
Tôi nghĩ thầm rồi bước vội vào thang máy.
Trong đầu vẫn ong ong:
“Ủa, anh ấy vừa nói gì vậy?”
“Chắc… nó là câu hỏi… mà ảnh hỏi gì nhỉ?”
Lúc đó tôi chỉ ước:
Mình có thể tàng hình luôn.
Một cảm giác:
## Nhục như cá nục.
Một năm nghe thụ động đã chẳng thể giúp tôi hiểu nổi một câu hỏi đơn giản.
Trải nghiệm “nhục như cá nục” ấy khiến tôi nhận ra:
Nghe chủ động quan trọng đến thế nào.
Bài học tôi rút ra
Hãy nghe chủ động ngay từ khi bắt đầu.
Nghĩa là nếu bạn luyện nghe:
Hãy đảm bảo bạn hiểu phần lớn những gì mình đang nghe.
Ví dụ với việc xem phim:
- Xem phụ đề hoặc lồng tiếng Việt trước một vài lần để hiểu ngữ cảnh.
- Sau đó chuyển sang phụ đề tiếng Anh hoặc tiếng Hàn.
- Khi đã hiểu câu chuyện, tập trung vào cách nhân vật phát âm.
- Chú ý từ vựng và mẫu câu họ thực sự sử dụng.
Khi nội dung phim không còn là một bí ẩn, bạn sẽ có nhiều thời gian và tâm trí hơn để tập trung vào:
- Phát âm
- Ngữ điệu
- Từ vựng
- Cấu trúc câu
Đó là cách học chủ động và hiệu quả hơn rất nhiều so với việc:
Nghe – nghe – nghe nhưng chẳng hiểu nội dung là gì.
Thói Quen 3: Luôn Nhại Theo Khi Nghe
Trẻ con học tiếng mẹ đẻ bằng cách nào?
Nghe nhiều và nhại theo!
Vì vậy, hãy thử tạo thói quen nhại theo mỗi khi nghe tiếng Anh từ một nguồn phát âm chuẩn.
Bạn có thể:
- Nhìn phụ đề và nói theo
- Nghe rồi lặp lại
- Nhại những từ mình biết trước
- Sau đó nhại những từ mới
- Bắt đầu từ câu ngắn rồi tăng dần sang câu dài
Đừng đòi hỏi ở bản thân quá cao ngay từ đầu.
Khi đã quen, bạn có thể nâng cấp thành:
Shadowing
theo video hoặc audio đó.
Tôi vẫn thường nhại lại khi xem phim hoặc nghe podcast.
Khi thì được vài từ.
Khi thì một vài câu ngắn.
Không quan trọng.
Bởi nhại theo cũng là một dạng Output bằng âm thanh, giúp bạn học:
- Ngữ điệu
- Nhịp điệu
- Cách nối âm
- Cách người bản xứ thực sự bật âm
Càng nhại nhiều, càng nói hay~
Hãy luôn nhại theo khi nghe tiếng Anh bạn nhé.
Thói Quen 4: Duy Trì Một Thói Quen Nhỏ
Tôi đã học tiếng Hàn trên ứng dụng Duolingo khoảng 2–3 phút mỗi ngày trong hơn 1.000 ngày.
Đó là một thói quen siêu nhỏ mà tôi đã rèn luyện để giúp mình duy trì mục tiêu:
Một ngày nào đó có thể nói tiếng Hàn thành thạo.
Việc duy trì một thói quen nhỏ không giúp tôi tạo ra bước tiến thần tốc.
Nhưng tôi chắc chắn rằng:
Nếu không có thói quen nhỏ ấy, có lẽ tôi đã từ bỏ tiếng Hàn từ rất lâu rồi.
Chính vì thế, hãy thử tạo một thói quen:
Dễ thực hiện đến mức gần như không có lý do để từ chối làm nó.
Nó giống như một bước tạo đà để bạn có thể bám đuổi mục tiêu lâu dài và bền bỉ hơn.
Làm sao để tạo thói quen?
Hãy gán thói quen cũ với thói quen mới bạn muốn thiết lập bằng “câu thần chú”:
Sau khi/Trước khi làm [THÓI QUEN CŨ], tôi sẽ làm [THÓI QUEN MỚI].
Ví dụ:
- Trước khi làm việc, tôi sẽ thở sâu 3 lần.
- Sau khi ăn trưa, tôi sẽ mở Netflix xem Hậu Duệ Mặt Trời.
- Sau khi bước ra khỏi nhà buổi sáng, tôi sẽ nhẩm lại danh sách đồ cần mang.
- Sau khi dọn dẹp buổi tối, tôi sẽ cùng chồng trò chuyện 10 phút.
- Sau khi ngủ dậy, tôi sẽ thiền 10 phút.
- Trước khi làm việc, tôi sẽ xác định 3 việc quan trọng nhất hôm nay.
- Trước khi đi ngủ, tôi sẽ học Duolingo.
Đây cũng là một số thói quen tôi đã rèn luyện và duy trì trong thời gian khá dài.
Tôi tin rằng bằng việc áp dụng “câu thần chú” này, bạn sẽ dễ dàng hơn rất nhiều trong việc xây dựng những thói quen tốt.
Bây giờ, hãy dành khoảng 15 giây và nghĩ xem:
“Tôi có thể áp dụng ngay công thức này để tạo thói quen gì?”
Thói Quen 5: Viết Một Câu Mỗi Ngày
Nói và viết đều là:
Output – đầu ra của ngôn ngữ.
Bạn rất khó nói tốt và thành thạo một câu nếu chưa từng:
- Nghĩ ra nó
- Viết nó
- Hoặc nói nó
Sau khi xem một video trên kênh Talk To Me In Korean nói về tầm quan trọng của kỹ năng viết, tôi bắt đầu tạo thói quen:
Viết một câu nhật ký biết ơn bằng tiếng Hàn mỗi ngày trước khi bắt đầu làm việc.
Tôi vẫn tra những từ không biết.
Sau đó cố gắng viết thành một câu hoàn chỉnh.
Tôi luôn tin rằng bằng cách tạo ra Output liên tục mỗi ngày, mình không chỉ cải thiện được Speaking mà còn có một cách tuyệt vời để bắt đầu ngày mới với năng lượng tích cực của lòng biết ơn.
Thói Quen 6: Nói Với ChatGPT 5 Phút Mỗi Ngày
Kể từ năm 2024, khi AI bùng nổ và tôi vẫn đang loay hoay tìm một gia sư phù hợp để luyện Speaking tiếng Hàn, tôi bất ngờ gặp…
“Cô ấy” ^^
Cô ấy sẵn sàng trò chuyện với tôi bất cứ khi nào tôi cần.
Cô ấy luôn khuyến khích và động viên.
Cô ấy chỉ ra lỗi sai và hướng dẫn tôi cách khắc phục.
Cô ấy gợi ý cách nói tự nhiên hơn và hỗ trợ sửa:
- Ngữ pháp
- Từ vựng
- Cách diễn đạt
- Phát âm
“Cô ấy” chính là:
## ChatGPT ^^
Từ khi biết và sử dụng ChatGPT ở chế độ hội thoại, tôi gần như không còn phải đau đầu tìm gia sư hay nhóm luyện Speaking nữa.
Tôi đã tìm được…
Chân ái ^^
Tôi tin rằng nếu mình tích lũy đủ nhiều giờ luyện nói thực tế cùng AI, khả năng phản xạ và độ trôi chảy chắc chắn sẽ được cải thiện.
Vì thế, tôi đã và đang rèn thói quen:
Nói tiếng Hàn với ChatGPT ít nhất 5 phút mỗi ngày.
Có hôm thậm chí chỉ:
30 giây – 1 phút
cũng được.
Quan trọng là duy trì.
Các bước để bắt đầu luyện Speaking với ChatGPT
Bước 1: Mở ChatGPT và sử dụng chế độ hội thoại
Bước 2: Nói yêu cầu của bạn
Ví dụ:
“Tôi muốn luyện tập nói tiếng Anh về chủ đề thời tiết. Sau khi tôi nói xong, hãy sửa giúp tôi các lỗi sai để tôi cải thiện kỹ năng Speaking.”
Bước 3: Bắt đầu nói
Bạn có thể nói về thời tiết hôm nay.
Nói nhiều hay ít không quan trọng.
Hãy bắt đầu bằng câu đơn hoặc câu ghép tùy khả năng.
Ví dụ:
Today is hot. It’s sunny now. The sun is shining. I want to go out, but I can’t. I have to go to work.
Bước 4: Nhận feedback
Sau khi bạn nói xong, ChatGPT có thể giúp bạn phát hiện:
- Lỗi ngữ pháp
- Từ dùng chưa tự nhiên
- Cách diễn đạt có thể cải thiện
- Những cách nói khác phù hợp hơn
Hãy lắng nghe và sửa từng lỗi một.
Mỗi ngày chỉ cần tạo thói quen trò chuyện khoảng 5 phút.
Sau đó bạn có thể tăng dần lên:
10 phút → 20 phút → 30 phút…
Nếu luyện đều đặn, sau vài tháng bạn sẽ dễ dàng nhận ra sự thay đổi về phản xạ và độ tự tin khi nói.
Thói Quen 7: Tham Gia Một Câu Lạc Bộ Speaking
Từ một người hướng nội, nhút nhát, tôi đã có cơ hội trở thành Chủ tịch hoặc người tổ chức của nhiều CLB khác nhau.
Toastmasters
Hơn 3 năm rèn luyện:
- Kỹ năng lãnh đạo
- Thuyết trình
- Giao tiếp
Trong đó có khoảng 1 năm ở vị trí Chủ tịch CLB.
CLB Thuyết trình tiếng Việt nội bộ
Founder một CLB nhỏ xinh với số lượng thành viên khổng lồ…
Khoảng 6 người ^^
Nhưng chúng tôi đã cùng hỗ trợ và học hỏi trong hơn 3 năm.
CLB Sách
Tham gia hơn 6 tháng và có 2 lần đạt giải Nhóm xuất sắc nhất.
CLB Tiếng Hàn
Thành lập từ khoảng tháng 3/2025, với khoảng 10 thành viên.
Mỗi tuần sinh hoạt một buổi.
Không khí:
Chill và vui vẻ ^^
Tôi học được gì từ các CLB?
Sau nhiều năm tham gia và rèn luyện trong nhiều môi trường khác nhau, tôi nhận ra:
Một môi trường tích cực và được tổ chức tốt có thể giúp “con vịt xấu xí” tự ti trong bạn trở thành một phiên bản tự tin, xinh đẹp từ bên trong.
Nhưng làm thế nào để tìm được một CLB?
Với sự tự ti và kỹ năng thuyết trình trước đám đông từng vô cùng yếu kém, từ năm 2014 tôi đã bắt đầu “lùng sục” khắp nơi để tìm một môi trường phù hợp.
Và phải mất đến khoảng…
7 năm
tôi mới có cơ hội tham gia một CLB Toastmasters Online phù hợp.
Chính vì vậy, tôi nhận ra:
Tìm được một CLB luyện thuyết trình đã khó. Tìm CLB luyện Speaking tiếng Anh hoặc tiếng Hàn phù hợp còn khó hơn.
Vì thế, tôi có một mong muốn:
Tận dụng kinh nghiệm tham gia và tổ chức những CLB nhỏ xinh để xây dựng một môi trường Speaking tích cực và an toàn.
Một nơi mọi người có thể:
- Giao lưu và kết bạn
- Học hỏi lẫn nhau
- Học từ những người có khả năng Speaking tốt
- Giúp đỡ những người có kỹ năng thấp hơn mình
- Cổ vũ nhau
- Duy trì động lực luyện tập lâu dài
Việc tham gia các CLB Speaking không chỉ giúp tôi rèn luyện ngôn ngữ.
Nó còn giúp tôi:
- Tự tin hơn
- Có thêm các mối quan hệ tích cực
- Hiểu thêm nhiều góc nhìn mới
- Có cơ hội hiểu chính mình hơn
Vì vậy, tôi rất mong một ngày nào đó có thể hiện thực hóa mong muốn này.
Kết lại
Trên đây là 7 thói quen đã, đang và sẽ tiếp tục giúp tôi phát triển:
- Kỹ năng Speaking
- Sự tự tin
- Khả năng học ngoại ngữ
- Các mối quan hệ tích cực
- Và cả cơ hội hiểu hơn về chính bản thân mình
Nếu bạn thấy hữu ích, đừng cố áp dụng cả 7 thói quen cùng lúc.
Hãy chọn:
## Một thói quen phù hợp nhất.
Sau đó bắt đầu thật nhỏ.
Quan trọng không phải là hôm nay bạn luyện được 2 tiếng.
Quan trọng là:
Ngày mai bạn vẫn tiếp tục.
Nếu bạn quan tâm đến CLB Speaking tiếng Anh/Tiếng Hàn, hãy tiếp tục theo dõi blog để có cơ hội trở thành một trong những thành viên đầu tiên của CLB Speaking mà tôi hy vọng sẽ thật hữu ích, tích cực và nhiều niềm vui.
Chúc các bạn học vui và hẹn gặp bạn một ngày không xa.
Smile~
Koe.